Sobota, 19 września 2020
imieniny: Januarego, Konstancji, Teodora

Strona główna

Przywrócić pamięć tamtych dni

15.09.2019 | Napisał: Admin | Kategoria: Informacje

Największe zniszczenia Niemcy poczynili w pierwszych dniach II wojny światowej w Gadce. Dziś mało kto o tym pamięta.

 

 

 

8 września 1939r. do gminy Mirzec wkroczyła niemiecka armia. Tuż po południu Niemcy w odpowiedzi na ostrzelanie ich kolumny przez polski patrol, najprawdopodobniej ubezpieczający wojska szykujące się do bitwy pod Iłżą, podpalili Gadkę. Pociski zapalające i rzucane do wnętrza domów lub na dachy granaty spowodowały, że w ciągu kilku godzin z drewnianych zabudowań pokrytych strzechą pozostały jedynie kikuty kominów. Zginęło przy tym dwóch ludzi Jan Wito i Błażej Drożdżał, którzy próbowali ratować inwentarz (łącznie na wsi w czasie wojny Niemcy zamordowali ok. 20 osób). Wraz z oborami i stajniami spłonęły hodowane przez rolnków zwierzęta. Mieszkańcy wsi chwytali w pośpiechu to, co dało się wynieść z płonących domów i chowali się w kamienno-ziemnych piwnicach lub uciekli do lasu. Wieś spłonęła od obecnego numeru 1. do 62. włącznie. Spłonęły też zabudowania w Mircu-Ogrodach. Pogorzelców przyjęli krewni i znajomi z ocalałej części wsi oraz z innych miejscowości gminy Mirzec, co pozwoliło im przetrwać zimę 1939/40. W roku 1940 z mozołem i w wielkiej biedzie zaczęto podnosić ze zgliszcz spalone domy. Mieszkano w skleconych naprędce szopach pod jednym dachem z bydłem i drobiem. Do dziś część wsi zrównana z ziemią przez Niemców nosi w lokalnym nazewnictwie miano Budów (od buda).

Okazuje się, że o tragedii z pierwszych dni wojny, oprócz starszych mieszkańców Gadki i gminy, mało kto wie. Informacji o tym fakcie nie ma nawet w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej.
Przed tygodniem w kościele w Gadce modlono się za pierwsze ofiary wojny. Pisaliśmy o tym na naszej stronie. Pomysłodawca tego przedsięwzięcia, pochodzący z Gadki Ryszard Cudziło, zaproponował, by pamięć o wojennej tragedii gadczan przywrócić pamięci współczesnych. Pomysł szybko wszedł w fazę realizacji.

W czwartkowy wieczór 12 września 2019r. wójt Mirosław Seweryn, sekretarz Marta Ziomek i radna Sylwia Błach spotkali się z najstarszymi mieszkańcami Gadki, by spisać ich wspomnienia, które wysłane zostaną do Delegatury IPN w Kielcach oraz do Parlamentarnego Zespółu ds. Oszacowania Wysokości Odszkodowań Należnych Polsce od Niemiec za Szkody Wyrządzone w trakcie II Wojny Światowej.

O barbarzyństwie Niemców opowiadali: Zofia Drożdżał, Zofia Suwara, Zofia Bernacka, Władysław Strzelec, Jan Dygas i Marian Drożdżał. W planach jest również dotarcie do innych osób z Gadki, które pamiętają spalenie wsi.

Tekst i foto: Jacek Rafalski

 

Prawdopodobnie Twoja przeglądarka nie ma zainstalowanego dodatku Flash Player.Pobierz najnowszą wersję



Prawdopodobnie Twoja przeglądarka nie ma zainstalowanego dodatku Flash Player.Pobierz najnowszą wersję






Urząd Gminy w Mircu
pon. 7.30-17.00

wt. - pt. 7.30-15.30

Mirzec Stary 9
27-220 Mirzec

tel./fax (0-41) 27 13 033
lub 27 13 016

Nr rachunku UG:
BS o/Mirzec
26 8523 0004 0006 0046 2000 0007




Wójt gminy Mirzec
Mirosław Seweryn wojt@mirzec.pl


Sekretarz gminy
Marta Ziomek tel. (041) 27 67 173 sekretarz@mirzec.pl

Przewodniczący Rady Gminy w Mircu
Jan Zawisza

Wiceprzewodnicząca Rady Gminy
Agnieszka Idzik-Napiórkowska

Skarbnik gminy

Wanda Węgrzyn tel. (041) 27 67 174 skarbnik@mirzec.pl





Adres Urzędu Gminy w Mircu

sekretariat@mirzec.pl

Elektroniczna skrzynka podawcza
http://epuap.gov.pl/wps/portal

Administrator strony
Jacek Rafalski admin@mirzec.pl